Reciprocal teaching and learning

Self-efficacy
De toekomstige behoeften van de arbeidsmarkt in de logistieke sector zijn nog niet geheel in te
schatten. De sociale innovatie die nodig is in de logistieke sector, spoort aan tot het ontwikkelen van talenten en het verhogen van de self-efficacy – het vertrouwen in het eigen kunnen. Dit vraagt nogal wat van de docententeams.

Visie SER
Daarvoor zullen er kansen en faciliteiten nodig zijn om dit in het huidige onderwijs te integreren, zodat er een innovatief pedagogisch didactisch klimaat kan ontstaan. Hierbij is er aandacht nodig voor belemmerende structuren, cultuurverschillen en is er een gemeenschappelijke
onderwijskundige visie (SER, 2017) nodig die door alle betrokkenen gedragen wordt.

Leren van studenten
Het leren van studenten kan beschouwd worden als: “Werken en leren in team, vertrouwen
in partners, communicatie, probleemoplossen, informatie zoeken, relevante informatie accuraat
selecteren, kritisch zijn (Dochy, 2008)”. Dit leren past uitstekend bij de eisen die aan de
competenties en vaardigheden van toekomstige werknemers in de logistiek gesteld zullen worden.

Reciprocal teaching and learning
Om kwalitatief goed onderwijs te ontwerpen is er teamwork nodig en een dynamische onderwijsaanpak, waarbij sprake is van ‘reciprocal teaching’ en ‘reciprocal learning’ tussen docenten, studenten en bedrijfsleven (Dochy, 2008).

Samenwerking onderwijs en bedrijfsleven

Samenwerking tussen ROC’s en bedrijfsleven in de regio kan leiden tot onderwijs dat
beter afgestemd is op de wensen en behoeften van het regionale bedrijfsleven. Deze samenwerking en kennisdeling tussen bedrijven en onderwijs komt niet vanzelf tot stand. Er wordt aangenomen dat door betere samenwerking en kennisdeling de aansluiting van het onderwijs met het bedrijfsleven verbetert en dat het onderwijs aantrekkelijker wordt.

Kennisdeling en kenniscirculatie
In deze samenwerking brengen de bedrijven een economisch perspectief in en het onderwijs een pedagogisch-didactisch perspectief, waardoor kenniscirculatie kan ontstaan. Het onderwijs heeft hierin de taak om de logistieke kennis toepasbaar maken en te implementeren. De vraag
is hoe deze samenwerking succesvol kan worden. Volgens Smith en Wohlstetter (2006) kan dit
het beste als partijen kunnen beschikken over elkaars middelen, mogelijkheden en/of kennis.
Hierbij worden er bronnen en mensen met elkaar uitgewisseld en wordt er organisatorisch op
elkaar afgestemd.

Fysiek met elkaar samenwerken
Het fysiek met elkaar samenwerken kan op verschillende manieren georganiseerd
worden. Smulders, Hoeve en van der Meer (2013) hebben hiernaar uitgebreid onderzoek gedaan. Zo kan ervoor gekozen worden dat de school voortaan alle lessen in het bedrijf verzorgt. Of dat er bedrijfsleven en onderwijs zich in een zelfde gebouw/centrum vestigen. Een andere manier is dat het  bedrijfsleven nauw betrokken wordt bij het ontwikkelen en daadwerkelijk geven van lessen in de school. Ook kunnen er bedrijfsprojecten uitgevoerd worden, waarbij er sprake is van echte opdrachtgevers uit het bedrijfsleven. Ten slotte  kan ook de samenwerking tussen de school en intermediairs, zoals kenniscentra, opgezet worden. Een korte samenvatting met de beschrijving van de diverse samenwerkingsverbanden en de bijbehorende aandachtspunten vindt u in onderstaande tabel.

Trends in de logistiek

Het vinden van goed en voldoende personeel kan in de toekomst voor de bedrijven in West-
Brabant een belemmering zijn in hun groei (Van Geffen, Ploem, & De Kort, 2017).

Vergrijzing en ontgroening in West-Brabant
 In West-Brabant vergrijst op dit moment de beroepsbevolking sneller dan in de rest van Nederland
(Persons, 2016). Ook moet er rekening gehouden worden met ernstige bevolkingskrimp vanaf
2025, vooral in gemeenten aan de rand van Nederland, waaronder dus ook de regio West-
Brabant (Van der Vorst, 2011). Dit heeft ontgroening, oftewel beperking van de instroom van
jonge mensen in de sector, tot gevolg (Persons, 2016).

Veranderingen in de beroepen
De werkzaamheden in de sector veranderen in een rap tempo door robotisering, automatisering, virtualisering en innovatieve technologieën zoals (Big) Data Analytics en The Internet of Things. Hierbij zullen niet alleen efficiëntie en effectiviteit een belangrijke rol spelen, maar ook de aandacht voor duurzaamheid van bijvoorbeeld het goederenvervoersysteem . Dit hoeft niet te betekenen dat het aantal banen in de sector zal afnemen, maar dat er andere competenties en vaardigheden van toekomstige werknemers verwacht zullen worden. Daarbij moet gedacht worden aan communicatieve vaardigheden, probleemoplossend vermogen en interesse.

Een leven lang leren
Ook zal er een beroep gedaan worden op hun aanpassingsvermogen en leerbereidheid – een leven lang leren – gedaan worden. De sociale innovatie in de sector kan ervoor zorgen dat de sector aantrekkelijker wordt voor de toekomstige medewerkers. Ook kan de sociale innovatie ervoor zorgen dat er beter ingespeeld kan worden op nieuwe kansen in de sector.

Globalisering
De laatste trend die benoemd wordt is de toenemende globalisering, gepaard gaande met
schaalvergroting. Logistieke ketens zullen steeds meer hybride netwerken worden, waarin de
goederen op verschillende manieren (weg, spoor, binnenvaart, zee), via verschillende routes van
productielocatie naar eindklant vervoerd kunnen worden. Ergens in het netwerk kunnen er
toegevoegde waarde activiteiten uitgevoerd worden. Hiervoor is ketenregie
(=Supply Chain Management) nodig, waarbij er nieuwe beroepen zullen ontstaan of bestaande
beroepen een andere invulling krijgen. In de opkomende e-commerce is logistiek
een echte hotspot en is ketenregie niet weg te denken.

Toekomstige beroepen
De bestaande opleidingen bij ROC West-Brabant leiden nog op tot traditionele beroepen zoals
Logistiek medewerker en Chauffeur wegvervoer, maar zijn nog niet gericht op toekomstige
beroepen in de ketenregie. Gezien het toekomstperspectief van de beroepen, is de
doorontwikkeling van logistiek onderwijs en training een essentiële voorwaarde om aan te
kunnen sluiten bij het bedrijfsleven. Dit vraagt om intensieve samenwerking en kennisdeling tussen bedrijven en onderwijs.